Xavi gần đây nhận buổi phỏng vấn sâu với host podcast Ấn Độ Prakhar Gupta. Ở phần bảy của buổi chuyên đề này, Xavi nói về việc Messi lỡ cơ hội trở lại Barca, Messi và Yamal trong mắt ông, trải nghiệm dẫn dắt Barca và lý do cuối cùng rời ghế.

Sau này với tư cách HLV, thực ra anh cũng từng có cơ hội dẫn dắt Messi, đúng không? Đó là trải nghiệm thế nào? Vì anh từng chiến đấu vai kề vai với cậu ấy, hiểu cậu ấy như lòng bàn tay. Trước Messi, HLV còn cần dạy cậu ấy điều gì nữa không?

Đúng, lúc đó chúng tôi nói chuyện rất nhiều lần. Messi là bạn chí cốt của tôi, chúng tôi luôn giữ liên lạc, bản thân cậu ấy rất khao khát trở lại Barca. Còn tôi giơ cả hai tay tán thành một trăm phần trăm. Đó đáng ra là “điệu nhảy cuối” kiểu Michael Jordan mà chúng tôi sẽ diễn trên sân Montjuic, đúng không? Trong suốt bốn tháng chúng tôi luôn giữ liên lạc mật. Thế nhưng cuối cùng, chủ tịch Laporta đưa ra quyết định, ông ấy không muốn ký lại Messi, không muốn Messi trở lại Barcelona. Sự thật là như thế. Điều này cực kỳ kỳ quái, vì trong bốn tháng ấy chúng tôi thậm chí còn kéo chủ tịch cùng bàn kế hoạch. Đau lòng quá. Đau nhất là việc tôi phải truyền đạt cho Messi quyết định “CLB không thể hoàn thành thương vụ này”.

Do anh phụ trách nói chuyện với cậu ấy?

Đúng, tôi đã cố hết sức để tranh. Nhưng không được, quá khó, vì bản thân Messi đầy kỳ vọng, tôi đầy kỳ vọng, cả ban huấn luyện đều đầy mong chờ, nhưng chớp mắt, chủ tịch dừng lại. Đúng, sự thật tàn nhẫn là vậy. Khó chịu quá, vì tôi nghĩ lúc đó đội rất cần sức mạnh thủ lĩnh của cậu ấy. Chúng tôi vô cùng khao khát cậu ấy trở lại, và về độ khớp chiến thuật cậu ấy vẫn hoàn hảo. Đó đúng vào lúc cậu ấy vừa dẫn Argentina vô địch World Cup Qatar 2022. Nếu thành, đáng ra sẽ viết nên một chương mơ, nhưng cuối cùng tan thành bọt. Tiếc quá.

Nhìn Messi đi qua những năm tháng ấy, trải qua từng giai đoạn lột xác, giờ cậu ấy đã vào buổi chiều sự nghiệp — thứ danh vọng cả thế giới đổ mắt có từng làm cậu ấy lạc lối? Khi cậu ấy trở thành trung tâm tuyệt đối không bàn cãi của bóng đá thế giới, cách sống và tâm thế của cậu ấy có từng đổi không?

Ở Argentina hay ở Barcelona?

Ví dụ ở Barca giữa những năm 2010, thậm chí cả bây giờ… khi cậu ấy trở thành người số một thế giới, tâm thế và tâm trí có đổi không?

Trong xương tủy cậu ấy là một chiến thần bất bại đúng nghĩa. Dù chỉ đá trận đối kháng vui ở đây, cậu ấy cũng nhất định phải thắng. Khát vọng thắng thua trong xương tủy mạnh đến mức khiến người ta kính sợ. Cậu ấy là chiến binh thật sự, người thắng cuộc bẩm sinh. Đó là vì sao thuộc tính tinh thần của cậu ấy mạnh đến thế. Tâm thế và tâm trí cậu ấy khó tin, cực mạnh, hàng đầu thế giới. Nên cậu ấy mãi khao khát chiến đấu tiếp. Hãy nghĩ chuyện Messi từng gặp ở đội tuyển Argentina, cậu ấy chịu bao nhiêu nỗi đau phi nhân tính. Vô số truyền thông và cổ động viên trong nước mắng nhiếc, mỗi lần cậu ấy trở lại Barca đều kiệt sức. Đội núi áp lực, bên ngoài gào “Leo lệch phong độ, ở đội tuyển cậu ấy chẳng sánh được Leo thời Barca”. Cậu ấy nuốt hết oan ức và đau đớn, nhưng chưa từng bỏ cuộc, lần lần cắn răng, lần lần xung phong, cuối cùng năm 2022 nâng cup vàng. Như thần tích! Và suýt nữa còn lấy World Cup thứ hai ở Mỹ.

Khi cậu ấy tuyên bố giã từ đội tuyển, anh có nói chuyện với cậu ấy không? Cậu ấy có thỏa mãn với trạng thái hiện tại? Hay sâu trong lòng chiến binh vẫn khó chấp nhận hạ lệnh thu quân?

Đúng, chúng tôi thường liên lạc. Tôi thấy cậu ấy rất phóng khoáng, thanh thản, cậu ấy thấy đã đến lúc khép lại. World Cup bốn năm nữa với cậu ấy thật sự quá xa, quá khắc nghiệt. Cậu ấy đã 39 tuổi. Lúc nên buông thì buông, cậu ấy đã lấy được grand slam: Copa America, World Cup, mọi thứ đã được chứng minh.

Từ góc nhìn HLV hãy nói với tôi về Lamine Yamal. Khi cậu ấy 15 tuổi, anh thấy gì ở cậu ấy?

Tôi thấy một thiên tài đúng nghĩa. Tôi thấy một cầu thủ đứng riêng một trời, hoàn toàn vượt trên đồng trang lứa.

Khác cụ thể ở đâu? Là rê bóng khác? Hay hiểu chiến thuật khác?

Mọi quyết định kỹ thuật cậu ấy đưa ra trong gang tấc trên sân đều chuẩn như sách giáo khoa. Là HLV bên sân, trong đầu bạn tính: “Quả này nên chia ra rồi, mau chuyền.” Cậu ấy chuyền ngay. “Giờ bị ba người vây, xử lý đi, đảo bóng ra”, cậu ấy lập tức chọn lời giải hợp lý nhất. Khó tin quá. Mới 15 tuổi! Lần đầu tôi thấy cậu ấy năm 15 tuổi, lựa chọn xử lý bóng trên sân gần như không chỗ chê. Cả sân đều thốt: “Wow!” Đáng sợ hơn, gặp thế chết một đấu một thậm chí một đấu hai, cậu ấy nhấp một cái là qua sạch người phòng ngự. Ở đường chuyền quyết định, ở quả tạt biên, cậu ấy luôn tạo sát thương chí mạng. Gần như hoàn hảo không tì, cậu ấy chính là thiên tài.

Anh nghĩ cậu ấy có khả năng trở thành người số một thế giới của thời đại mình không?

Có. Nhưng như chúng ta từng bàn về Neymar, Ronaldinho và Messi, tất cả hoàn toàn phụ thuộc vào tâm thế tự kỷ luật và tham vọng của cậu ấy. Trước mắt cậu ấy đang có tấm gương và hình mẫu tốt nhất của bóng đá loài người, đó là Messi. Con đường tương lai toàn nhìn cậu ấy tự đi. Giờ cậu ấy mới 19 tuổi, đã cùng đội giành Euro, World Cup. Nhưng tôi nghĩ cậu ấy phải đi tranh Champions League, trong lòng cậu ấy khao khát nâng Ballon d'Or. Cậu ấy tuyệt đối có sức mạnh ấy, cậu ấy có mọi thiên phú cần để lên đỉnh.

Trong một lần phỏng vấn trước, anh từng mô tả việc dẫn dắt Barcelona gần như là công việc “tra tấn tàn khốc”.

Anh nói dư luận truyền thông?

Gồm cả truyền thông. Thời dẫn dắt Barca trước đây anh từng nói, công việc này làm người ta kiệt sức, thậm chí gần như tàn khốc. Tàn khốc ở chỗ nào?

Vì Barca đã hòa vào máu và tim tôi từ lâu. Barcelona nằm trong lòng tôi, hiểu không? Đây tuyệt đối không chỉ là một nghề lạnh lẽo.

Nó đầy chủ nghĩa lãng mạn, là tình yêu sâu trong xương tủy.

Đúng vậy, đúng, với tôi nó kéo theo mọi cảm xúc. Khi thành tích đội không thuận, nỗi đau trong tôi người thường khó tưởng, quá hành hạ. Truyền thông công kích, chất vấn như núi đổ biển dâng, khiến gia đình tôi phải chịu, bạn chí cốt của tôi phải khổ. Đó là giai đoạn tối tăm cực kỳ hành hạ. Nhưng từ góc khác, đó cũng là những năm tháng tôi không hối nhất, vì khi chúng tôi nhận ghế, CLB đang ở đáy lịch sử kép: sụp đổ kinh tế và tụt dốc thi đấu. Chúng tôi gặp đúng lúc nguy cấp nhất lịch sử Barca, nhưng chúng tôi dốc hết sức tái lập trật tự, sửa sai. Chúng tôi làm đủ xuất sắc, dưới sức ép Real Madrid liên tiếp giành Champions League, chúng tôi giành lại La Liga cho Barca, lấy Super Cup Tây Ban Nha. Dù năm cuối nhiều sóng gió, nhưng thực tế là vậy. Thể thao đỉnh cao kẻ thắng người thua, số phận HLV toàn dựa kết quả trận đấu. Giai đoạn cuối thành tích không đạt kỳ vọng, ông lớn đổi HLV vốn là chuyện thường ngày ở bóng đá, Real Madrid vậy, Barca cũng vậy. Nhưng chúng tôi hoàn thành một công cuộc tái thiết vĩ đại, tôi không thẹn với lòng, cảm thấy tự hào. Tôi hấp thụ từ đó dưỡng chất lớn, đó là trải nghiệm quý của đời người. Chúng tôi đề bạt và bảo vệ lứa tài năng trẻ này, giúp CLB. Tôi sâu sắc tự hào.

Vì thời dẫn dắt Barca anh thực sự lấy được những chức vô địch nặng ký. Anh dẫn đội lấy La Liga, còn Super Cup Tây Ban Nha, đúng không?

Đúng, vào thời kỳ CLB chao đảo nhất. Lúc đó chúng tôi mở một thời đại mới. Nhưng khi năm cuối thành tích dao động, CLB cách chức Jordi Cruyff, đổi Alemany — những nhân sự cốt lõi ban đầu mời tôi về Camp Nou và chiến đấu cùng tôi đều bị thanh trừng, thay người mới. Điều đó khiến năm cuối của tôi ở Barca bước đi gian nan.

Áp lực dư luận từ truyền thông cũng là cọng rơm cuối cùng đè gãy lưng lạc đà? Áp lực ấy có lên men, tích tụ liên tục không?

Cách tạo thế của truyền thông tôi đã quen từ lâu, vấn đề là những đòn tấn công sau đó biến thành tấn công cá nhân. Quan trọng hơn là thành tích không đạt kỳ vọng, nhiều ý tưởng không thể triển khai theo cách tôi hình dung. Nhưng đó là phần không tránh khỏi của sự nghiệp HLV.

Thường khi HLV bị sa thải, ban lãnh đạo sẽ nói chuyện dài với anh, hay thông báo lạnh lẽo trực tiếp…

Thực tế, quyết định rời đi ban đầu do chính tôi đề xuất. Từ tháng 1 tôi đã thành thật trải bài với chủ tịch: “Chủ tịch, tôi định rời ghế cuối mùa. Tôi nghĩ giờ là lúc đổi HLV. Tôi kiệt sức cả thân lẫn tâm, mệt quá. Và một số người nắm quyền cốt lõi trong ban lãnh đạo thiếu tin tưởng đủ với tôi.” Lúc đó họ hết sức giữ: “Đừng đi, nhất định đừng đi.” Sau đó phong độ đội bật mạnh, một mạch thắng vào tứ kết Champions League; đến khi chúng tôi nuốt hận ở El Clasico tại Bernabeu, ngôi vô địch giải hoàn toàn hết hy vọng. Lúc đó ban lãnh đạo lại khuyên tôi ở lại, tôi liền nêu vài yêu cầu tái tổ chức rõ ràng ở mặt thi đấu cho mùa mới, họ không thể thực hiện cam kết, thế là chúng tôi đạt đồng thuận: “Thôi được, thiên hạ không có tiệc nào không tàn, tan đẹp, không cần tiếc.”