Trong trận chung kết đơn nữ giải Quần vợt Trung Quốc Mở rộng (China Open) 2026 vừa kết thúc, Trịnh Khâm Văn đã có cuộc so tài kéo dài hai set với tân vô địch Roland Garros, ngôi sao người Nga Andreeva, và giành chiến thắng 7-5, 6-4, trở thành tay vợt Trung Quốc đầu tiên giành chức vô địch đơn nữ kể từ khi China Open được tổ chức 20 lần (thành lập 22 năm). Đồng thời, cô cũng giành được danh hiệu đơn WTA 1000 đầu tiên trong sự nghiệp.

Con đường đến chức vô địch này của Trịnh Khâm Văn khởi đầu bằng một cuộc trở lại đầy gian nan. Tháng 6/2025, cô vẫn đang ở vị trí số 4 thế giới, thứ hạng cao nhất trong sự nghiệp; một tháng sau, ca phẫu thuật nội soi khớp khuỷu tay phải khiến cô phải xa sân đấu phần lớn thời gian trong gần một năm sau đó, thứ hạng thế giới tụt dốc ra khỏi top 100, tại US Open 2026 cô thậm chí phải thi đấu từ vòng loại. Ở China Open năm nay, cô góp mặt ở vòng đấu chính nhờ suất đặc cách (wildcard) của ban tổ chức.

Và một tay vợt "bò lên từ đáy vực" như vậy lại chính là một trong những nguồn tạo ra nhiều con số đỉnh cao của China Open. Năm 2024, các trận đấu buổi tối có cô ra sân đã đưa tỷ lệ lấp đầy khán đài sân Kim Cương lên hơn 95%, mỗi trận có hơn 12.000 khán giả; tháng 9/2025, trong trận ra mắt đầu tiên sau khi phẫu thuật trở lại, Trung tâm Quần vợt Quốc gia đón hơn 45.000 lượt khách trong một ngày, phá kỷ lục của giải.

Tuy nhiên, tỷ lệ lấp đầy cao ở các trận tâm điểm trên sân Kim Cương cũng không thể bỏ qua. Năm nay, trận đối đầu buổi tối giữa Djokovic và Zverev có lúc đạt tỷ lệ lấp đầy 99,2%; trong trận chung kết đôi nữ chiều nay, Trương Soái 37 tuổi đánh cặp cùng Siniakova và cuối cùng giành ngôi á quân – tay vợt kỳ cựu nội địa này cũng là một nguồn tạo nên sức nóng cho China Open.

China Open dám đặt cược vào một tay vợt vừa rời bàn mổ, chính là đặt cược vào một "thành tích" khác của cô: khả năng chống mất giá về giá trị thương mại. Ngay cả trong khoảng thời gian nghỉ thi đấu dài nhất, 14 hợp đồng quảng cáo thương hiệu trong tay cô không có cái nào bị hủy: Nike, Rolex, Lancome, Audi, vivo, Dior, Turkish Airlines... Không ít thương hiệu thậm chí còn tăng đầu tư trong giai đoạn khó khăn: Chagee nâng danh hiệu của cô từ Đại sứ Sức khỏe Toàn cầu lên Người đại diện Thương hiệu Toàn cầu, Wilson ra mắt mẫu vợt mang chữ ký của cô. Trong bảng xếp hạng thu nhập quần vợt toàn cầu năm 2026 của Forbes, cô đứng thứ 7 với 22,6 triệu USD, trong đó thu nhập từ quảng cáo ngoài sân khoảng 22 triệu USD, chiếm hơn 97%.

Trịnh Khâm Văn trên sân đấu

Tuy nhiên, khi kéo ống kính ra xa khỏi Trịnh Khâm Văn, nền tảng cơ bản của China Open đang ngày càng dày dặn hơn, nhưng chưa chắc có thể đơn giản quy cho việc "giải đấu đã trưởng thành".

Năm 2026, giải đấu 22 năm tuổi này đã đón tổng cộng 368.000 lượt khán giả, tăng 25,62% so với cùng kỳ; doanh thu bán vé tăng 34,15% so với cùng kỳ; tổng doanh thu tiêu dùng trong khu vực giải đạt 38,4 triệu nhân dân tệ, tăng 45,73% so với cùng kỳ; khán giả đến từ ngoài Bắc Kinh chiếm 59%.

Trong những mức tăng trưởng này, bao nhiêu đến từ Trịnh Khâm Văn, bao nhiêu đến từ bản thân giải đấu, thực ra không thể tách bạch chính xác. Năm 2025, vào ngày Trịnh Khâm Văn ra mắt trở lại sau khi bình phục chấn thương, có 45.000 lượt khách vào khu vực giải trong một ngày, lập kỷ lục một ngày của giải; tiêu dùng trong khu vực giải vượt 3,2 triệu nhân dân tệ, sức kéo của cô là thực tế không thể chối cãi. Nhưng cũng trong năm đó, cô rút lui ngay ở vòng ba, China Open nhìn chung vẫn tăng 20% lượng khách vào cửa, điều này lại cho thấy giải đấu ngoài Trịnh Khâm Văn ra cũng đã tích lũy được sức hút riêng. Điều thực sự có thể làm rõ là cách vận hành của chính "mô hình kinh doanh" China Open.

China Open là một mô hình kinh doanh điển hình dựa vào tài trợ. Vài năm qua, doanh thu bán vé thường chỉ chiếm 15% đến 18% tổng doanh thu, tài trợ mới là nguồn chủ lực tuyệt đối. Theo ước tính của giới trong ngành dựa trên ngưỡng tài trợ thấp nhất, năm 2018 riêng doanh thu từ các nhà tài trợ của China Open đã đạt 180 triệu nhân dân tệ, nhưng đến nay phía chính thức chưa từng công bố doanh thu tài trợ thực tế hằng năm cũng như doanh thu bản quyền truyền hình của giải. Năm nay, phần truyền hình vẫn do CCTV Thể thao trực thuộc đơn vị chủ quản phát sóng, còn bản quyền kỹ thuật số thuộc về Migu Video.

Cấu trúc này mang lại kết quả hai mặt. Một mặt, tài trợ được ký trước bằng các hợp đồng nhiều năm, khiến nền tảng doanh thu của China Open không quá nhạy cảm với màn trình diễn của một ngôi sao đơn lẻ trong từng mùa giải – năm ngoái Trịnh Khâm Văn rút lui ngay ở vòng ba, nhưng nguồn tài trợ của China Open không vì thế mà lung lay – doanh thu tài trợ năm 2025 ngược lại còn tăng 10% so với cùng kỳ, các vị trí tài trợ cấp cao đều kín chỗ. Mặt khác, điều này không có nghĩa là tài trợ không liên quan đến ngôi sao: sự chú ý mà Trịnh Khâm Văn mang lại sẽ nâng cao giá trị thương mại tổng thể của giải đấu – việc doanh thu tài trợ của China Open năm 2025 tăng 10% so với cùng kỳ, các vị trí tài trợ cấp cao kín chỗ, lại xảy ra đúng vào năm hiệu ứng Trịnh Khâm Văn mạnh mẽ nhất.

Trận chung kết đơn nữ không còn một chỗ trống

Hệ thống tài trợ này đang trải qua những thay đổi mang tính cấu trúc. Trực tiếp nhất là sự thay đổi nhà tài trợ chính: từ năm 2007, Mercedes-Benz Bắc Kinh đã chiếm vị trí này gần hai mươi năm; năm 2026, nhà tài trợ chính đã đổi thành HSBC. Tuy nhiên, Mercedes-Benz không rời đi, mà từ nhà tài trợ chính hạ xuống thành nhà tài trợ bạch kim, vẫn có tên trong danh sách.

HSBC từ năm 2008 đã là đối tác ngân hàng chính thức của Giải Vô địch Quần vợt Wimbledon, năm 2022 lại ký hợp đồng với tay vợt người Anh Raducanu. Phía China Open mô tả lần hợp tác này là sự bắt tay giữa "doanh nghiệp nhà nước của thủ đô và tổ chức tài chính hàng đầu quốc tế", đồng thời cho biết sẽ thúc đẩy China Open trở thành giải đấu quốc tế "dẫn đầu châu Á, thuộc nhóm hàng đầu thế giới".

Sự thay đổi sâu sắc hơn là việc thay thế, đổi mới danh sách nhà tài trợ.

Xem lại danh sách tài trợ trong 22 năm của China Open, một hướng đi là "cao cấp hóa": mảng rượu được đổi từ thương hiệu địa phương rượu lúa mạch Thiên Hữu Đức sang rượu trắng cao cấp Quốc Diếu 1573, trang phục thể thao đổi từ Asics sang Fila. Một hướng khác là "tiêu dùng kiểu mới gia nhập": năm 2024, Luckin Coffee với tư cách đối tác cà phê độc quyền đã vào mở cửa hàng; năm 2025, IP đồ chơi thời thượng WAKUKU bán búp bê phiên bản giới hạn ngay tại chỗ; năm 2026, Meituan cũng có tên trong danh sách với tư cách đối tác độc quyền. Sự thay đổi ở hướng đi thứ hai mang tính then chốt hơn: nhu cầu của một số nhà tài trợ đang chuyển từ việc bỏ tiền "mua sự hiện diện" sang việc vào tận nơi để "bán hàng".

Thương hiệu thẻ ngôi sao Topps năm nay lần đầu hợp tác với China Open, đặt gian hàng riêng trong khu vực giải, và đưa đợt ra mắt toàn cầu của dòng thẻ quần vợt 2026 Topps Chrome phiên bản Value đến đây. Trong gian hàng, ngoài kệ hàng còn có khu trải nghiệm bóc thẻ và khu làm thẻ điện tử. Các ngôi sao như Swiatek, Rybakina, Vương Hân Du lần lượt ghé thăm, cùng người hâm mộ bóc thẻ giao lưu tại chỗ, biến việc "bán thẻ" thành một buổi gặp gỡ ngôi sao quy mô nhỏ.

Swiatek giao lưu với người hâm mộ tại buổi gặp gỡ của Topps

Ngoài ra, China Open đã được tổ chức 20 lần nhưng chưa bao giờ có nhà tài trợ đặt tên giải, cấp tài trợ cao nhất luôn được gọi là "nhà tài trợ chính", dựa vào một ma trận nhiều tầng: 1 nhà tài trợ chính, 2 nhà tài trợ kim cương, 7 nhà tài trợ bạch kim, cùng với một loạt đối tác độc quyền và nhà cung cấp. Để so sánh, Thượng Hải Masters từ năm 2010 đã được Rolex tài trợ đặt tên và gia hạn thêm mười năm vào năm 2023. Vì sao China Open 22 năm qua không có nhà tài trợ đặt tên, thông tin công khai chưa đưa ra lời giải thích rõ ràng, có phân tích cho rằng nguyên nhân là chưa tìm được một đối tác đặt tên lâu dài giống như Rolex đối với Thượng Hải Masters.

Bước chuyển thực sự trong phương thức kinh doanh của China Open diễn ra vào năm 2020. Năm đó, Ủy ban Quản lý và Giám sát Tài sản Nhà nước thành phố Bắc Kinh đã chuyển giao công ty vận hành China Open cho tập đoàn doanh nghiệp nhà nước trực thuộc thành phố Bắc Kinh là Tập đoàn Thủ Sáng (Capital Group), sân Kim Cương cũng theo đó được đổi tên thành "sân Kim Cương Thủ Sáng". Công ty này được thành lập năm 2003 với vốn góp chung của Tập đoàn TOM Hồng Kông và Bắc Thanh Truyền thông, sau đó Tập đoàn TOM rút lui, công ty trở thành doanh nghiệp 100% vốn của tòa soạn Báo Thanh niên Bắc Kinh; việc chuyển giao cho Thủ Sáng đã biến China Open từ một cuộc thử nghiệm thị trường hóa do truyền thông dẫn dắt thành một mắt xích trong chiến lược "vận hành đô thị" của doanh nghiệp nhà nước. Năm 2026, Tập đoàn Thủ Sáng thành lập mới Bộ phận Văn hóa - Thể thao, xác định rõ phương hướng hội nhập các ngành "văn hóa, thương mại, du lịch, thể thao, triển lãm"; Tổng Giám đốc tập đoàn Bí Dũng tại lễ ký kết với HSBC đã đề xuất lấy China Open làm cầu nối để khám phá sự hội nhập "tài chính + thể thao + dịch vụ đô thị".

Logic này khi đưa vào vận hành chính là việc China Open mở rộng từ "một giải đấu đơn lẻ" sang "bối cảnh tiêu dùng". Năm 2025, China Open đưa ra mô hình "kinh tế cuống vé", dùng cuống vé có thể được hưởng ưu đãi tại các cửa hàng; đến năm 2026, quận Triều Dương nhân cơ hội này liên kết gần 300 cửa hàng, đưa ra hơn 280 chương trình ưu đãi, dẫn dòng khán giả xem thi đấu vào các bối cảnh tiêu dùng như du thuyền trên sông Lượng Mã, khu thương mại Olympic.

Trong thời gian diễn ra giải, lượng khách tại khu thương mại Á vận - Olympic quanh Trung tâm Quần vợt Quốc gia được kéo lên toàn diện – trong thời gian diễn ra China Open năm 2025, tổng lượng khách tại khu thương mại Á vận - Olympic đạt 6,22 triệu lượt, thúc đẩy tiêu dùng 977 triệu nhân dân tệ, mức tiêu dùng bình quân mỗi ngày tăng 18,93% so với thời gian không có giải trong tháng 9. Ngoài giải đấu, China Open còn mở các "điểm xem thứ hai" tại Outlet Thủ Sáng Phòng Sơn, Khu nghệ thuật 798, Quảng trường phía Nam Thủy Lập Phương, trong đó Outlet Thủ Sáng Phòng Sơn đã trực tiếp dẫn dòng người xem thi đấu vào bất động sản thương mại của chính Thủ Sáng.

Đồng thời, China Open đang mở rộng quy mô. Năm 2026, lịch thi đấu lần đầu tiên được kéo dài từ ba tuần lên bốn tuần, trải dài qua hai kỳ nghỉ Trung Thu và Quốc khánh; ngoài ba tuần thi đấu chuyên nghiệp, giải bổ sung thêm giải ITF Masters Tour MT400 dành cho người chơi nghiệp dư, đẩy hệ thống giải đấu từ một giải chuyên nghiệp đơn lẻ sang mô hình "chuyên nghiệp + nghiệp dư" bao phủ mọi đối tượng.

Việc vận hành cũng đang được số hóa từng lớp: mini-program chính thức tích hợp hỏi đáp AI và giám sát mật độ người tham dự giải, thiết bị đầu cuối chăm sóc khách hàng thông minh bằng người số của Lenovo lần đầu được đưa vào một giải quần vợt trong nước, toàn bộ khu vực xây dựng bản đồ nhiệt lưu lượng khách để phục vụ điều phối; cửa hàng flagship trực tuyến, đổi điểm tích lũy lần lượt ra mắt, đẩy "khán giả" thêm một bước trở thành "người tiêu dùng".

Địa điểm thi đấu của China Open

Dù vậy, China Open vẫn còn cách xa nhóm giải hàng đầu quốc tế thực sự – điều này trước hết được quyết định bởi cấp độ của giải đấu. Nội dung nam của China Open là ATP 500, nội dung nữ là WTA 1000, không cùng tầm với bốn giải Grand Slam (Australian Open, Roland Garros, Wimbledon, US Open).

Tính theo năm 2024, tổng tiền thưởng nam nữ của China Open là 13,14 triệu USD, cao hơn mức 10,2985 triệu USD của Thượng Hải Masters, đã là giải đứng đầu trong ba giải quần vợt lớn trong nước. Nhưng cùng năm đó, tiền thưởng của US Open là 75 triệu USD, đến năm 2026 còn tăng lên 108 triệu USD, trở thành giải quần vợt đầu tiên trên thế giới có tiền thưởng vượt 100 triệu USD; tổng doanh thu của Roland Garros năm 2025 khoảng 350 triệu euro, trong đó bản quyền truyền hình chiếm bốn phần mười – giá trị truyền hình do cấp độ giải đấu mang lại như vậy là điều China Open khó có thể sao chép ở cấp độ hiện tại.

Trịnh Khâm Văn đã mang lại cho China Open một đỉnh cao lịch sử, nhưng để biến đỉnh cao này thành một nền tảng bền vững, China Open vẫn còn một chặng đường phải đi. Ma trận tài trợ, bối cảnh tiêu dùng, liên kết đô thị và mở rộng quy mô giải đấu mà giải xây dựng trong mấy năm qua quả thực đã giúp nền tảng cơ bản dày dặn hơn; nhưng liệu việc "giảm phụ thuộc vào ngôi sao" có thực sự thành công hay không – tức là China Open có thể dựa vào chính bản thân giải đấu, chứ không phải bất kỳ một ngôi sao nào, để duy trì sức nóng và sự tăng trưởng tương đương – đó là mệnh đề mà giải cần kiểm chứng tiếp theo.